terug

Spoorwegtracé

Spoorwegtracé

Omvang bescherming:

De bescherming betreft het gehele tracé van de voormalige spoorlijn Amersfoort-Kesteren-Keulen, buiten het verstedelijkte gebied duidelijk in het landschap herkenbaar, als een met bomen omzoomd lijnelement dat in het noorden op maaiveldniveau begint en naar het zuiden steeds hoger wordt in de vorm van een spoordijk met daarin een viaduct in de Oudenhorsterlaan. Tevens behoren tot de bescherming een voormalige, als verhoogd element zichtbare overweg bij de Zegheweg en het voormalige stationsemplacement aan de Spoorlaan (Hiervan betreft de bescherming vooral de herkenbare structuur en belijning en niet de huidige bebouwing erop). De voormalige woning van de "haltechef" en een berging annex toiletgebouw (Spoorlaan 4) worden afzonderlijk beschermd.

Van de spoorlijn zijn nog verschillende baanwachterswoningen aanwezig: nabij de overweg Zegheweg-Parallelweg (nr. 41), bij de kruising Stationsweg Oost-Parallelweg (nr. 40), bij de afslag Laagerfseweg-Brinkkanterweg (nr. 39) en bij het viaduct in de Oudenhorsterlaan (nr. 38). Deze woningen vallen buiten de bescherming. 

Stedenbouwkundige omschrijving:

De voormalige spoorlijn Amersfoort-Kesteren-Keulen is een nog geheel aanwezig lijnvormig landschapselement dat het oostelijke deel van de gemeente Woudenberg van noord naar zuid doorsnijdt, globaal de westoever van het Valleikanaal volgend. Het noordelijke deel van het tracé, in de directe omgeving van de Spoorlaan-Parallelweg-Stationsweg is door de verstedelijkte omgeving minder goed herkenbaar. Buiten de bebouwde kom ligt het tracé in open agrarisch gebied en is daar als een door bomen omzoomd pad over een grote afstand herkenbaar. Ligt het spoortracé aanvankelijk op maaiveldniveau, vanaf de kruising Laarerfseweg-Brinkkanterweg gaat het langzaam over in een dijk, die ter hoogte van het viaduct in de Ouderhorsterlaan een maximale hoogte van circa 4 meter bereikt. Aan het einde van het Oudenhorsterpad is de vroegere ongelijkvloerse kruising met de spoorlijn Utrecht Arnhem. De dijk is hier afgegraven.

Van het tracé is bij de Zegheweg-Parallelweg nog een voormalige spoorwegovergang aanwezig, die binnen de bescherming valt. Tevens zijn er nog verschillende baanwachterswoningen: nabij de overweg Zegheweg-Parallelweg (nr. 41), bij de kruising Stationsweg Oost-Parallelweg (nr. 40), bij de afslag Laagerfseweg-Brinkkanterweg (nr. 39) en bij het viaduct in de Oudenhorsterlaan (nr. 38). Deze woningen vallen buiten de bescherming. 

Cultuurhistorische omschrijving:

De door de "Stichting van de Maatschappij tot aanleg van Staatspoorwegen" (SS) aangelegde spoorlijn Amersfoort-Kesteren-Keulen werd geopend op 17 februari 1866. Het neorenaissancestation met woning voor de "haltechef" werd door architect M.A. van Wadenoyen ontworpen en geëxploiteerd door de Hollandse Spoorweg Maatschappij (HSM). De aanleg van de spoorlijn had belangrijke economische gevolgen voor Woudenberg. Bij aanleg in 1886 lag het spoor geheel buiten de bebouwde kom. De incidentele boerderijen aan de Stationsweg herinneren daar nog aan. Het industriegebiedje aan de Parallelweg, nabij het voormalige station en het huidige vrijwel aaneengesloten bebouwingslint langs de Stationsweg (West en Oost) en zijwegen daarvan, zijn een gevolg van de economische ontwikkelingen die de aanleg van het spoor met zich mee bracht. De bedrijvigheid hield vooral verband met de agrarische sector, hetgeen blijkt uit de oprichting van bijvoorbeeld de Roomboterfabriek "De Vooruitgang" en de "Coöperatieve Handelsvereniging Woudenberg-Maarn".

In 1957-1958 werd het station gesloopt en in 1974 volgde de opheffing van de gehele spoorlijn. Het gehele tracé is met alle daarbij behorende kunstwerken en baanwachterswoningen nog aanwezig en vooral buiten het verstedelijkte gebied nog zeer goed herkenbaar. Ook de woning van de haltechef (Spoorlaan 4) en een eveneens door  architect M.A. van Wadenoyen ontworpen berging annex toiletgebouw hierbij zijn bewaard gebleven. Ook een deel van het emplacement resteert.

 

Info ReactiesLees verder Meer afbeeldingen Streetview