terug

Stationsweg Veldschans

Stationsweg Veldschans

Omvang bescherming:

De bescherming betreft de overblijfselen van de u-vormige gracht en de aarden omwalling, inclusief de nog aanwezige waardevolle beplanting, dat wil zeggen de bomen met een diameter groter dan 50 cm.

Stedenbouwkundige omschrijving:

De restanten van de voormalige veldschans van de linie door de Gelders Vallei wordt aan de noordzijde doorsneden door de Stationsweg-West.  Hierdoor is slechts het zuidelijke deel van de schans nog aanwezig, hetgeen herkenbaar is aan de u-vormige waterloop (de oude gracht) en de iets verhoogde taluds aan de binnenzijde. De huidige begroeiing langs de rand kent veel waardevolle bomen, zoals Europese eiken, linden en kastanjes. Recentelijk is een appartementencomplex gerealiseerd op de veldschans. 

Cultuurhistorische omschrijving:

De veldschans vormde onderdeel van de linie door de Gelderse Vallei en is opgericht tussen 1580 en 1590 om de Republiek te beschermen tegen mogelijke aanvallen van de vijand vanuit uit het oosten, met name van de Spanjaarden. Op strategische punten, waar verschillende wegen elkaar kruisten of bijeen kwamen had men behoefte aan versterking. De schans is gebouwd op percelen die zijn afgestaan door  Jhr. Benting. Bij de bouw is ook rekening gehouden met de aanwezigheid van het huis van de familie Benting (op de schans). De schans is gebouwd volgens het Oud-Nederlands stelsel van vestingbouw:  een vierhoekig verdedigingswerk met hoogstwaarschijnlijk op drie hoeken een bastion en een toegang (via een ophaalbrug) aan de zuidzijde. Hij valt echter op door zijn uitzonderlijk grote afmetingen. Hij is verschillende malen "gerepareerd", maar heeft echter nooit daadwerkelijk de vijand tegengehouden. Door de aanleg van de Grebbelinie raakte de schans ook enigszins overbodig. Geruzie over de betaling van het herstel leidde uiteindelijk tot verval. In de zeventiende eeuw werd de familie Van Lijnden, heren van Geerestein, eigenaar. In 1826  wordt  de bestrate weg van Arnhem naar Bavoort aangelegd, precies over het noordelijke deel van de schans. De beide bastions aan de noordzijde zijn hierdoor verloren gegaan. Rond 1850 werd het oorspronkelijke grote huis gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Aanvankelijk was dit een notariswoning, maar later is dit omgebouwd tot hotel-café-restaurant en zijn een zaal en een  serre toegevoegd. Een deel van de oostelijke courtine (zijlijn) is toen door de aanleg van een terras verdwenen. Het hotel is in 1974, na een brand in de zaal, gesloopt. Op de schans bevindt zich nu een appartementencomplex.

 

(gemeentelijke monumentenlijst Woudenberg, Stationsweg-west, veldschans, blad 2)

Info ReactiesLees verder Afbeeldingen Streetview