<

Fietsroute: Buitengebied 1

route

Deze route voert u langs een aantal monumenten en door het buitengebied van Woudenberg. U krijgt een goed beeld van het mooie landschap ten zuid-oosten van Woudenberg. De route is opgeplitst in twee trajecten. Traject 1 gaat tot de Weistaaar en traject 2 start vanaf de Weistaar. U kunt deze tocht wandelen of fietsen. Lenggte eerste gedeelte ongeveer 13 km.

1. Oudheidkamer

Oudheidkamer

In de Oudheidkamer kunt u veel informatie vinden over de geschiedenis van Woudenberg en zijn inwoners.

Er zijn vaste tentoonstellingen (zoals: "Reis door de tijd", de schoolklas en de woonkamer) en wisseltentoonstellingen waar u informatie krijgt over bijvoorbeeld de tabaksteelt of de invloed van de kerk in Woudenberg.

Ook heeft de Oudheidkamer een onderzoekskamer waar u vele naslagwerken vindt (open op maandag van 13.30 - 16.00).

De Oudheidkamer van Woudenberg wordt beheerd door de Stichting Oud Woudenberg (www.oudwoudenberg.nl ).

Sinds maart 2012 is de Oudheidkamer gevestigd in het Cultuurhuis, Dorpsstraat 40 te Woudenberg.
In het Cultuurhuis vindt u ook de bibliotheek, de VVV en de Stichting Kunst en Cultuur.

De openingstijden van de Oudheidkamer zijn:
maandag    13.30 - 16.00
dinsdag      10.00 - 12.30
woensdag   13.30 - 16.00
vrijdag       18.30 - 20.30

2. Stationsweg West 137 Villa Jeanette

Stationsweg West 137 Villa Jeanette

Omvang bescherming:

De bescherming betreft het gehele pand. 

Stedenbouwkundige omschrijving:

Het pand is gelegen in de rooilijn van de overige (meest vrijstaande) bebouwing met voortuin aan de Stationsweg-West. 

Cultuurhistorische omschrijving:

De woning is gebouwd in 1911 door de heer G. de Jong (timmerman), die diverse terreinen langs de Stationsweg had aangekocht in 1909 en hierop woningen bouwde in eigen beheer, waarna hij ze doorverkocht. Deze woning is verkocht aan weduwe Geertje Jongeneel-Honig. De serre  met klein balkon aan de voorzijde is in 1954 gesloopt en vervangen door het huidige grote venster.

 

3. Stationsweg West 149 Voormalige boerderij

Stationsweg West 149 Voormalige boerderij

Omvang bescherming:

De bescherming betreft het oorspronkelijke L-vormige woonhuis met schuur evenwijdig erachter. De aanbouw uit 1981 aan de rechter voorzijde is niet in de bescherming betrokken. 

Stedenbouwkundige omschrijving:

Het pand is gelegen op korte afstand van de weg met aan de voorzijde twee markante oude lindenbomen voor het oorspronkelijke woonhuis gedeelte (het oudste deel). Aan de linkerzijde bevindt zich een rij oude eiken op de erfgrens die er destijds geplant zijn om de schuur te beschermen. 

Cultuurhistorische omschrijving:

Het woonhuis is gebouwd in 1914 gebouwd in opdracht van landbouwer Albertus Zech. Oorspronkelijk had het pand een L-vormige plattegrond. In 1981 is het pand aan de rechterzijde uitgebreid met een identieke bouwmassa als ter linkerzijde, waardoor een rechthoekige plattegrond is ontstaan met bijna symmetrische voorgevel met een risalerend middendeel.

 

4. Spoorlaan 4 Woning en berging

Spoorlaan 4 Woning en berging

Omvang bescherming:

De bescherming betreft de gehele woning en loods. 

Stedenbouwkundige omschrijving:

De woning en loods staan aan op een bedrijfsterrein aan de oostzijde van de Spoorlaan. De Spoorlaan loopt vanaf de Stationsweg, vlak voor de rotonde bij de Parallelweg, in noordelijke richting. Het spoor liep voorheen aan de oostzijde van de gebouwen, tussen de Spoorlaan en de Parallelweg in, waar nu een opslagplaats is voor oude spoorwegmaterialen. Bij de bouw lag het stationsterrein geheel in het buitengebied van Woudenberg, maar is tegenwoordig opgenomen in een industriegebied dat hier na de aanleg van het spoor is gegroeid. 

Cultuurhistorische omschrijving:

De woning van de haltechef en de loods annex toiletgebouw, nu respectievelijk in gebruik als woonhuis en opslagruimte-garage, maakten deel uit van het stationscomplex Woudenberg-Scherpenzeel aan de spoorlijn Amersfoort-Kestern-Keulen. De spoorlijn werd opgericht in 1886 door de Stichting van de Maatschappij voor exploitatie van Staatsspoorwegen, kortweg SS. Op 17 februari 1886 werd de spoorlijn feestelijk geopend. De woning van de haltechef en loods zijn ontworpen door architect M.A. van Wadenoyen, evenals het van 1883 tot 1886 in dezelfde stijl gebouwde en in 1957 afgebroken station. De aannemer was J.V. Vos Sr. Uit Almelo. De exploitatie van het station was in handen van de Hollandse Spoorweg Maatschappij HSM.

De aanleg van de spoorlijn had belangrijke economische gevolgen voor Woudenberg. Bij aanleg in 1886 lag het spoor geheel buiten de bebouwde kom. De incidentele boerderijen aan de Stationsweg herinneren daar nog aan. Het industriegebiedje aan de Parallelweg, nabij het voormalige stationterrein en het huidige vrijwel aaneengesloten bebouwingslint langs de Stationsweg (West en Oost) en zijwegen daarvan, zijn een gevolg van de economische ontwikkelingen die de aanleg van het spoor met zich mee bracht. De bedrijvigheid hield vooral verband met de agrarische sector, hetgeen blijkt uit de oprichting van bijvoorbeeld de Roomboterfabriek "De Vooruitgang" en de "Coöperatieve Handelsvereniging Woudenberg-Maarn". De spoorlijn werd na de tweede wereldoorlog niet meer voor personenvervoer gebruikt, maar is tot 1974 als goederenlijn in gebruik geweest. Het volledige tracé is nog aanwezig en is apart beschreven.

Behalve de toevoeging van een slaapkamer op zolder en het aanbrengen van een nieuwe garagedeur in de loods zijn de woning van de haltechef en de loods nog in geheel oorspronkelijke staat.

 

5. Stationsweg Oost 188 Villa

Stationsweg Oost 188 Villa

Omvang bescherming:

De bescherming betreft de villa uit 1916 uitgezonderd de aangebouwde houten schuur aan de achterzijde.

 Stedenbouwkundige omschrijving:

De vrijstaande villa aan de zuidzijde van de Stationsweg is door een voortuin van de straat gescheiden en heeft een oprit aan de linker zijde (oostzijde). De villa maakt deel uit van de verdichting van de bebouwing die aan de Stationweg ontstond na aanleg van de spoorlijn Amersfoort-Kesteren in 1886. De villa is gelegen in de rooilijn van bebouwing uit dezelfde periode. 

Cultuurhistorische omschrijving:

Villa "Lytshiem" werd gebouwd in 1916 in opdracht van Hendrik Schimmel, de zoon van Arie Schimmel. Arie Schimmel was van beroep stalhouder, voerman, kastelein en veehouder en tevens eigenaar van het grondstuk. De naam "Lytshiem" is van Friese komaf en betekent "kleine hofstede".

In 1976 en 1986 vonden grote verbouwingen van de villa plaats, waarbij een serre aan de rechter zijgevel werd aangebouwd en vooral het interieur grondig werd gewijzigd.

 

6. Stationsweg Oost 202 Watertoren

Stationsweg Oost 202 Watertoren

Omvang bescherming:

De bescherming betreft de watertoren uitgezonderd het pompstation. 

Stedenbouwkundige omschrijving:

De watertoren is vanuit de richting Scherpenzeel (het oosten) van verre in het open landschap zichtbaar en kan worden beschouwd als het beginpunt van de verdichting van de bebouwing van de Stationsweg-Oost. Het door hoge bomen omzoomde terrein waarop de watertoren is gelegen, ligt op de westoever van het Valleikanaal en is bereikbaar via een zandpad aan de zuidzijde van de Stationsweg. Er is een smalle sloot waarover met een betonnen brug het terrein betreden kan worden. 

Cultuurhistorische omschrijving:

De watertoren is ontworpen door ir. A.A. Willems in 1937 in opdracht van de laatst opgerichte (1929) particuliere Nederlandse waterleidingmaatschappij, te weten de "N.V. Veenendaalse Waterleidingsmaatschappij". De kosten van de Woudenbergse watertoren waren geraamd op Fl. 19.000,=. Volgens de aanvraag zou de hoogte 34,5 meter zijn en zou de toren in gewapend beton worden uitgevoerd met een Icopal bekleding. De inhoud van het waterreservoir is 205 m3.

In het interieur bevinden zich onder het waterreservoir een trap en vier verdiepingen.

In 1971 werden een filtergebouw en reinwaterkelder gebouwd en in 1990 plaatste het waterleidingbedrijf Midden Nederland een proeffilterinstallatie. In 1994 werd het pompstation veranderd en vergroot.

Het is opvallend dat het functionele betonskelet onder de gestileerde baksteenarchitectuur is verdwenen. De bouwstijl toont enige verwantschap met Art Deco. De watertoren is onlangs gerestaureerd waarbij het beton crèmekleurig is geschilderd en de deuren en ramen bordeauxrood.

 

7. Oudenhorsterlaan 6 Landhuis

Oudenhorsterlaan 6 Landhuis

Omvang bescherming:

De bescherming betreft het gehele huis. 

Stedenbouwkundige omschrijving:

Door voortuin en sloot met bruggetje van de straat gescheiden vrijstaand en door weilanden omgeven landhuis, voormalige jachtopzienerwoning. Gelegen aan de westzijde van de weg aan de T-splitsing van Ouderhorsterlaan en Broekerweg. Behorende bij het voormalige landgoed Lambalgen, waarvan de oprijlaan en de toegangspoorten zich op een bosrijk perceel ten noordoosten van de jachtopzienerwoning bevinden. Deel uitmakend van de zeer verspreide, doch voornamelijk agrarische bebouwing van de Oudenhorsterlaan en omgeving.

 Cultuurhistorische omschrijving:

Dit landhuis, dat diende als jachtopzienerwoning voor het in landgoed Lambalgen, waarvan het hoofdgebouw in 1953 door brand werd verwoest, werd in 1929 gebouwd in opdracht van Jhr. Schelto van Citters. De bouwstijl is traditionalistisch te noemen en verwant aan voor portiers en jachtopzieners ontworpen woningen door de Leusdense architect J.Az. Pothoven. Het pand is te typeren als een klein landhuis. De luiken zijn geschilderd in de kleuren van landgoed Lambalgen. Het bruggetje met boomstamhekwerk, ter linkerzijde van het huis, behoort volgens de bewoner van oudsher bij het huis en past met zijn rustieke stijl in de sfeer van een jachtopzienerwoning.

 

8. Oudenhorsterlaan 23 Langhuisboerderij

Oudenhorsterlaan 23 Langhuisboerderij

Omvang bescherming:

De bescherming betreft de boerderij en het bakhuis. 

Stedenbouwkundige omschrijving:

Met de nok haaks op de Ouderhorsterlaan gelegen langhuisboerdeij met ter rechterzijde een voormalig bakhuis met evenwijdige nok. De boerderij ligt aan de oostzijde van de straat en is daarvan gescheiden door een voortuin en de Woudenbergse Grift, die met een betonnen brug aan de rechter zijde is overspannen. Deel uitmakend van de zeer verspreide, voornamelijk agrarische bebouwing van het meest zuidelijke gedeelte van de Oudenhorsterlaan. 

Cultuurhistorische omschrijving:

Evenals de voormalige jachtopzienerwoning is deze boerderij voorzien van luiken met zandlopermotief van het verdwenen landgoed Lambalgen, waaruit we kunnen opmaken dat deze boerderij ook tot het landgoed behoorde. De boerderij is op grond van bouwmassa en detaillering te dateren in de tweede helft van de negentiende eeuw. De naam Klein Oudenhort houdt een historische band met het gebied, waarin in de zestiende eeuw al een boerenhofstede "geheten Oudenhorst" wordt genoemd.

 

9. De Weistaar

De Weistaar

Net buiten Woudenberg, op Maarsbergens grondgebied ligt de museumboerderij de Weistaar. Naast een bezoek aan het kaas- en botermuseum kunt u hier ook genieten van een heerlijke versnapering tijdens uw wandel- of fietstocht.

Open deze route binnen Woudenberg op de Kaart